Çin lideri arabuluculuk için Ukrayna’ya temsilci gönderecek
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Ukraynalı mevkidaşı Volodymyr Zelenskiy, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden bu yana ilk kez telefonda görüştü.
Ukrayna savaşında tarafsızlığını ilan eden ve Rus işgalini kınamayan Pekin yönetimi, bir süredir Batılı ülkeler tarafından iki taraf arasında arabuluculuk yapmak üzere davet edilmişti.
Görüşme sırasında Xi’nin Zelensky’ye, çatışmaya “siyasi bir çözüm” bulması için bir heyet ve hükümetinin “özel temsilcisini” Ukrayna’ya göndereceğini söylediği bildirildi.
Çin tarafından geçtiğimiz aylarda yayınlanan 12 maddelik bir açıklama, Pekin’in Moskova yanlısı bir pozisyona yöneldiği yorumlarına yol açmıştı. Xi’nin Mart ayında Rusya lideri Vladimir Putin ile Moskova’da yaptığı görüşme de eleştirilere yol açmıştı.
Zelenskiy Twitter’da “Cumhurbaşkanı Xi Jinping ile uzun ve anlamlı bir telefon görüşmesi yaptım. Bu görüşmenin ve Ukrayna’nın Çin büyükelçisinin atanmasının ikili ilişkilerimizin gelişmesine güçlü bir ivme kazandıracağına inanıyorum.”
Zelensky’nin sözcüsü Sergiy Nikiforov da Facebook’ta iki lider arasındaki görüşmenin “neredeyse bir saat sürdüğünü” söyledi.
“Tek çıkış müzakeredir”
Çin devlet televizyonu CCTV, toplantının Kiev tarafından başlatıldığını ve Xi’nin Zelenskiy’e “savaştan çıkmanın tek yolunun müzakere ve müzakereden geçtiğini” söylediğini bildirdi. Xi, “Çin, Ukrayna krizi konusunda her zaman barışın yanında yer aldı ve asıl konumu barış görüşmelerini desteklemektir” dediğini aktardı.
Telefon görüşmesinin tutanaklarına göre Xi, ülkesi için “Krizi bırakın, ne karşı taraftan ateşi takip edecek, ne de ateşi körükleyecek” dedi.
Xi, “Nükleer meseleler söz konusu olduğunda, ilgili tüm taraflar sakin ve ölçülü kalmalı, tamamen kendi geleceklerine ve tüm insanlığın kaderine odaklanmalı ve krizi ortaklaşa yönetmelidir” dedi.
Çin’den 12 maddelik açıklama
Çin’in Şubat ayında yayınladığı 12 maddelik bildiride, Pekin’in tarafsızlığına vurgu yapılarak siyasi analizler Ukrayna savaşına, iki taraf barış görüşmelerine davet edildi.
Belgenin ilk maddesinde “tüm ülkelerin egemenliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğünün etkin bir şekilde korunması gerektiği” belirtiliyordu. Ancak Çin, bu makalenin Rusya’ya Ukrayna’yı işgali için bir mesaj olup olmadığını açıklamayı sürekli olarak reddetti.
Açıklamada, “Uluslararası toplum, barış görüşmelerini teşvik eden doğru yaklaşıma bağlı kalmalı, çatışan taraflara bir an önce siyasi çözüm kapısını açmaları için yardım etmeli ve müzakerelerin yeniden başlaması için gerekli koşulları ve ortamları oluşturmalıdır” denildi. .
Çin ile ilgili şüpheler
Bildiri, Ukrayna’nın müttefikleri tarafından şüpheyle karşılandı ve NATO Genel Sekreteri Stoltenberg, Pekin’in “Ukrayna’nın yasadışı işgalini kınayamayacağı için pek güvenilirliği olmadığını” söyledi.
Xi’nin o dönemde Putin ile görüşmesi ancak Zelensky’yi aramaması ise Çin’in iddia ettiği gibi tarafsız olmadığı yönünde eleştirilere yol açmıştı.
Çinli liderle görüşmelerini “anlamlı ve samimi” olarak nitelendiren Putin, yaptırımlar nedeniyle Avrupa pazarlarından büyük ölçüde dışlanan Rusya’nın Çin’in “artan enerji talebini” karşılayabileceğini söyledi.
AFP / GY, AK
Mani olmadan DW Türkçe’ye nasıl ulaşabilirim?